આયુર્વેદના પંચમહાભૂત સિદ્ધાંત અનુસાર આકાશ, વાયુ, અગ્નિ, જળ અને પૃથ્વી શરીર તથા દ્રવ્યોના સ્વભાવને સમજવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જાણો પંચમહાભૂતના વિશિષ્ટ ગુણો, ઇન્દ્રિયો સાથેનો સંબંધ અને આહારની પસંદગીમાં તેમનું મહત્ત્વ.
Tag:દ્રવ્યગુણવિજ્ઞાન
હળદર – આહાર કે ઔષધ?
હળદર માત્ર રસોડાનો મસાલો નથી. આયુર્વેદમાં હરિદ્રાને તેના રસ, ગુણ, વીર્ય અને પરંપરાગત કર્મોના આધારે વિશિષ્ટ સ્થાન મળ્યું છે. જાણો તેના શાસ્ત્રીય સંદર્ભો, ઉપયોગની મર્યાદા અને જરૂરી સાવચેતી.
મેથીમાં આટલા બધા ગુણ! — આયુર્વેદની દૃષ્ટિએ મેથીના ગુણ, ઉપયોગ અને સાવચેતી
મેથી માત્ર રસોડાનો મસાલો નથી. ભાવપ્રકાશ નિઘણ્ટુમાં વર્ણવાયેલા તેના દીપન, વાતશમન અને કફઘ્ન ગુણો, રોજિંદા ઉપયોગ અને જરૂરી સાવચેતીને સરળ ગુજરાતીમાં સમજીએ.
લવિંગના આયુર્વેદીય ગુણ, ઉપયોગ અને સાવચેતી
લવિંગ માત્ર રસોઈનો મસાલો નથી; આયુર્વેદીય દ્રવ્યગુણવિજ્ઞાનમાં પણ તેનું સ્થાન છે. તેના ગુણો, પરંપરાગત ઉપયોગો અને લવિંગના તેલની સાવચેતી સરળ ગુજરાતીમાં જાણો.
હંમેશાં હિતાવહ ધાણા
ધાણા માત્ર રસોડાનો મસાલો નથી. આયુર્વેદમાં ધાણાને દીપન, પાચન, રોચક અને ગ્રાહિ ગુણો સાથે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. સૂકા ધાણા અને લીલી કોથમીરના ગુણોમાં રહેલો મહત્વનો તફાવત પણ સમજવો જરૂરી છે.