🌐 આ લેખ અન્ય ભાષામાં વાંચો:
English: Ajmodadi Churna – Ayurvedic Powder for Joint Pain, Sciatica and Back Pain
हिंदी: अजमोदादि चूर्ण – जोड़ों के दर्द, सायटिका और कमर दर्द की आयुर्वेदिक औषधि
આમવાત, સંધિવાત, રાંઝણ, કટિશૂળ (કમરનો દુઃખાવો) અને આમપાચન તેમજ, શૂળ વગેરે વાયુના રોગો માટે અક્સીર – અજમોદાદિ ચૂર્ણ
Embed from Getty Images
યોજના –
આ ચૂર્ણ બનાવવા માટે નીચેના ઔષધોને બજારમાંથી આખા લાવીને સાફ કરીને તેને દળીને પછી પાવડર કરીને આ પ્રમાણે મિક્સ કરવા.
- અજમોદ – 25 ગ્રામ
- કાળાં મરી – 25 ગ્રામ
- લીંડીપીપર- 25 ગ્રામ
- વાવડિંગ – 25 ગ્રામ
- દેવદાર – 25 ગ્રામ
- ચિત્રક – 25 ગ્રામ
- સુવા – 25 ગ્રામ
- સિંધવ – 25 ગ્રામ
- પીપરીમૂળ (ગંઠોડા) – 25 ગ્રામ
- હરડે – 125 ગ્રામ
- સૂંઠ – 250 ગ્રામ
- વરધારો – 250 ગ્રામ
સેવનવિધિ – વસ્ત્રગાળ ચૂર્ણ કાચની સ્વચ્છ બાટલીમાં ત્રણ મહિના માટે સાચવી રાખવું (ત્રણ મહિના બાદ તેના ગુણ ઘટે છે.)
વૈદ્યની સલાહ પ્રમાણેની માત્રામાં, પાણી સાથે લેવું.
ઉપયોગ –
(૧) આમવાત (રુમેટિઝમ) – વૈદ્યની સલાહ પ્રમાણેની માત્રા અને સમયે ગરમ પાણીમાં લેવું.
(૨) સંધિવાત – વૈદ્યની સલાહ પ્રમાણેની માત્રા અને સમયે પાણીમાં લેવું.
(૩) રાંઝણ – (સાયેટિકા) –ચમચી ચૂર્ણ દિવસમાં ત્રણ વખત પાણીમાં લેવું.
(૪) કટિશૂળ – વૈદ્યની સલાહ પ્રમાણેની માત્રા અને સમયે ગરમ પાણી સાથે લેવું.
(૫) શૂળ – શરીરના કોઈ પણ અંગ પ્રત્યંગમાં શૂળ નીકળતુ હોય ત્યારે ગરમ પાણીમાં માપસર ચૂર્ણ ફકાવવું.
નોંધ – આયુર્વેદિક ફાર્મસી દ્વારા વેચાતું આ ચૂર્ણ ઘણીવાર જુનું હોઇ તે અસરકારક હોતું નથી, તેથી ઘણાં વૈધો પોતાની જાતે જ તાજાં ઔષધ બનાવીને વાપરવાનો આગ્રહ રાખતાં હોય છે. જો આ બધું ન કરવું હોય તો વૈદ્ય પાસેથી પાવડર અથવા તેની બનાવેલ ટેબલેટ પણ લઇ શકાય છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- અજમોદાદિ ચૂર્ણ શાસ્ત્રીય આયુર્વેદિક ચૂર્ણ છે, જે આમવાત, સંધિવાત, રાંઝણ અને કમરના દુખાવામાં પરંપરાગત રીતે વપરાય છે.
- તેમાં અજમોદ, મરી, પીપર, સૂંઠ જેવી ઉષ્ણ ઔષધિઓ હોય છે.
- ઉષ્ણ હોવાથી ઍસિડિટી, ચાંદાં કે લોહી પડવાની તકલીફમાં અનુકૂળ ન પણ હોય.
- સાંધાની તકલીફના સાચા નિદાન પછી, વૈદ્યની સલાહથી જ લેવું.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ), અજમોદાદિ ચૂર્ણ
અજમોદાદિ ચૂર્ણ કયા રોગોમાં ઉપયોગી છે?
આમવાત, સંધિવાત, રાંઝણ (સાયટિકા), કટિશૂળ (કમરનો દુખાવો), આમપાચન અને શરીરના શૂળ જેવા વાયુના રોગોમાં આ ચૂર્ણ અસરકારક ગણાય છે.
અજમોદાદિ ચૂર્ણ કેવી રીતે લેવું?
સામાન્ય રીતે ગરમ પાણી સાથે લેવાય છે; માત્રા અને દિવસમાં કેટલી વાર લેવું તે વૈદ્ય રોગ અને વ્યક્તિ પ્રમાણે નક્કી કરે.
અજમોદાદિ ચૂર્ણ કઈ વસ્તુઓમાંથી બને છે?
અજમોદ, કાળા મરી, લીંડીપીપર, વાવડિંગ, દેવદાર, ચિત્રક, સૂવા, સિંધવ, પીપરીમૂળ, હરડે, સૂંઠ અને વરધારો જેવા ઔષધોના મિશ્રણથી આ ચૂર્ણ બનાવવામાં આવે છે.
તૈયાર ચૂર્ણ ખરીદવું કે જાતે બનાવવું?
બજારમાં મળતું ચૂર્ણ ઘણીવાર જૂનું હોવાથી ઓછું અસરકારક હોય છે (ત્રણ મહિના પછી ગુણ ઘટે છે), તેથી શક્ય હોય તો તાજું બનાવેલું ચૂર્ણ વાપરવું શ્રેષ્ઠ છે; અન્યથા વૈદ્ય પાસેથી પાવડર કે તૈયાર ટેબલેટ પણ લઈ શકાય છે.
વૈદ્ય નિકુલ પટેલ (બી.એ.એમ.એસ.)
307, ત્રીજો માળ, શાલિન કોમ્પ્લેક્સ, ફરકી લસ્સીની ઉપર, કૃષ્ણબાગ ચાર રસ્તા, મણિનગર, અમદાવાદ – 380008
સમય: સવારે 10:00 થી 1:00 અને બપોરે 3:00 થી 6:30 | શનિ–રવિ: બંધ
📍 ક્લિનિકનું Location — Google Maps
