અરીસામાં દેખાતો ખોટો ડર

🌐 આ લેખ અન્ય ભાષામાં વાંચો:
English: The Fear He Saw in the Mirror
हिंदी: आईने में दिखाई देने वाला झूठा डर

રોહનનો ભ્રમ

“ડોક્ટર સાહેબ… મને લાગે છે કે હું લગ્ન માટે લાયક જ નથી.”

રોહને આ વાક્ય એટલા ધીમા અવાજે કહ્યું કે સામે બેઠેલા ડોક્ટરે થોડું આગળ વળી તેની વાત સાંભળવી પડી. ચહેરા પર ઉંમર કરતાં વધારે થાક હતો. આંખોમાં ઊંઘની કમી કરતાં પણ વધારે કંઈક હતું—ભય.

રોહન માત્ર ૨૪ વર્ષનો હતો.

દેખાવથી તંદુરસ્ત, નિયમિત શરીર, કોઈ મોટી બીમારીનો ઇતિહાસ નહીં. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી તેના મનમાં એક એવી માન્યતા ઘર કરી ગઈ હતી કે જાણે તેનું પુરુષત્વ અંદરથી ખતમ થઈ ગયું હોય.

હકીકત એવી હતી કે રોહનના જીવનમાં હજુ સુધી કોઈ સ્ત્રી સાથે શારીરિક સંબંધ થયો જ નહોતો.

છતાં તે લગ્નથી ડરી રહ્યો હતો.

કારણ?

“મને લાગે છે કે હું સેક્સ્યુઅલી નબળો છું.”

રોહનને આ વિચાર આજે નહોતો આવ્યો.

કિશોરાવસ્થામાં, લગભગ સત્તર વર્ષની ઉંમરે, તેને હસ્તમૈથુનની શરૂઆત થઈ હતી. અઠવાડિયામાં ચાર-પાંચ વખત તે હસ્તમૈથુન કરતો. તે સમયે તેને તેના શરીર વિશે કોઈ ખાસ ચિંતા નહોતી. તેનો હેતુ પણ માત્ર એટલો જ હતો—તાણ ઓછું કરવું અને ઝડપથી સંતોષ મેળવી લેવો.

પણ વર્ષો પછી એ જ વાત તેના મનમાં શંકા બનીને પાછી આવી.

“ડોક્ટર સાહેબ, મને હસ્તમૈથુન કરતાં બહુ જલદી સ્ખલન થઈ જાય છે. બે-ત્રણ મિનિટમાં બધું પૂરું થઈ જાય છે. તો લગ્ન પછી હું પત્નીને કેવી રીતે સંતોષ આપી શકીશ?”

તે થોડો અટક્યો.

“અને મેં સાંભળ્યું છે કે વારંવાર વીર્ય નીકળવાથી શરીરની શક્તિ ઘટી જાય છે.”

રોહનની વાતમાં માત્ર માહિતીની શોધ નહોતી. તેમાં અપરાધભાવ હતો.

પોર્નોગ્રાફીમાંથી મળતી અધૂરી સમજણ, સોશિયલ મીડિયા પરની અડધી-અધૂરી વાતો અને મિત્રો વચ્ચે ચાલતી અફવાઓએ તેની ચિંતા વધુ વધારી હતી.

દરેક વખતે હસ્તમૈથુન કર્યા પછી તેને લાગતું—

“ફરીથી મેં મારી શક્તિ ગુમાવી.”

ક્યારેક અરીસામાં પોતાનો ચહેરો જોઈને તે વિચારતો—

“મારું તેજ કેમ ઓછું થઈ રહ્યું છે?”

થાક લાગે તો વીર્યને કારણ માનતો.

આંખ નીચે કાળા કુંડાળા દેખાય તો પણ એ જ વિચાર.

પેટમાં ગડબડ થાય તો પણ એ જ શંકા.

ધીમે ધીમે તેના શરીરમાં કરતાં વધારે તેની માન્યતાઓએ તેને બીમાર બનાવી દીધો હતો.

“તમને સવારે સ્વાભાવિક રીતે ઉત્તેજના થાય છે?”

ડોક્ટરે પૂછ્યું.

રોહને થોડી શરમ સાથે માથું હલાવ્યું.

“હા.”

“નિયમિત?”

“મોટાભાગે.”

ડોક્ટર હળવેથી સ્મિત કર્યા.

“તો એ એક સારો અને આશ્વાસક સંકેત છે. પરંતુ માત્ર એના આધારે સંપૂર્ણ જાતીય સ્વાસ્થ્યનું નિદાન કરી શકાય એવું નથી. તમારા વિશે જે સૌથી મહત્વની વાત છે, એ છે કે તમે હજુ સુધી કોઈ સાથી સાથે શારીરિક સંબંધ કર્યો જ નથી. એટલે હસ્તમૈથુન દરમિયાનનો સમય લઈને ભવિષ્યના દાંપત્યજીવનનો નિર્ણય કરી શકાય નહીં.”

રોહન ચૂપ રહ્યો.

“પણ સાહેબ, મને તો બહુ જલદી સ્ખલન થઈ જાય છે.”

“હસ્તમૈથુન વખતે તમે શું ઇચ્છો છો?”

રોહન તરત બોલ્યો, “ઝડપથી પૂરું થાય.”

“બસ,” ડોક્ટરે કહ્યું, “અહીં જ તમારી ગૂંચવણનો મોટો ભાગ છુપાયેલો છે.”

રોહન ધ્યાનથી સાંભળવા લાગ્યો.

“જ્યારે તમે વર્ષોથી હસ્તમૈથુન માત્ર ઝડપથી રાહત મેળવવા માટે કરતા આવ્યા છો, ત્યારે ઝડપથી સ્ખલન થવું તમારી શરીરની કોઈ ખામીનો પુરાવો નથી. હસ્તમૈથુનનો સમય અને સાથી સાથેના શારીરિક સંબંધનો અનુભવ એકસરખો નથી. બંનેની પરિસ્થિતિ, ઉત્તેજના, લાગણી અને વર્તન અલગ હોય છે.”

રોહન પહેલી વાર થોડો હળવો લાગ્યો.

“અને એક બીજી વાત,” ડોક્ટરે કહ્યું, “વીર્ય નીકળવાથી શરીર અંદરથી ખાલી થઈ જાય છે અથવા માણસની શક્તિ કાયમ માટે ઘટી જાય છે—આવી માન્યતા માટે સામાન્ય રીતે કોઈ વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી.”

રોહને આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, “એટલે મેં મારું શરીર બગાડ્યું નથી?”

“તમારી વાત પરથી એવું માનવાનું કોઈ કારણ દેખાતું નથી.”

“પણ મને વારંવાર થાક લાગે છે.”

“તમારી ઊંઘ કેટલી છે?”

રોહન થોડો શરમાયો.

“રાત્રે એક-બે વાગ્યા સુધી મોબાઇલ ચલાવું છું. પછી સવારે મોડું ઊઠું છું.”

“ચિંતા કેટલી?”

“ઘણી.”

“તો થાકનું કારણ શોધવા માટે ઊંઘ, ચિંતા, આહાર, દૈનિક જીવન અને બીજી શારીરિક બાબતો જોવી જોઈએ. દરેક તકલીફને વીર્ય સાથે જોડવી યોગ્ય નથી.”

આ વખતે રોહનના ચહેરા પરનું તાણ થોડું ઓછું થયું.

કાઉન્સેલિંગ દરમિયાન ડોક્ટરે તેને એક વાત ખાસ સમજાવી.

“જાતીય ક્ષમતા માત્ર શરીરની બાબત નથી. મન પણ તેમાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. જો લગ્ન પહેલાંથી જ તમારા મનમાં ચાલતું રહેશે કે ‘હું નિષ્ફળ જઈશ’, ‘હું પત્નીને ખુશ નહીં કરી શકું’, ‘મારી પોલ ખુલી જશે’, તો ચિંતા પોતે જ તમારી જાતીય પ્રતિક્રિયાઓને અસર કરી શકે છે.”

રોહને ધીમેથી પૂછ્યું,

“એટલે હું જેનાથી ડરી રહ્યો છું, એ જ ડર મારી મુશ્કેલી વધારી શકે?”

“હા. એટલે પહેલા ભયને સમજવો જરૂરી છે.”

આ વાત રોહનના મનમાં ઊતરી ગઈ.

તેને પહેલી વાર સમજાયું કે અત્યાર સુધી તે પોતાના શરીરને નહીં, પરંતુ પોતાના વિશે બનાવેલી એક કલ્પનાને જોઈ રહ્યો હતો.

અરીસામાં તેને જે ‘નબળાઈ’ દેખાતી હતી, કદાચ તે શરીરમાં નહોતી.

તેના મનમાં હતી.

આગળના કેટલાક અઠવાડિયામાં રોહને ધીમે ધીમે પોતાની જીવનશૈલી બદલવાનું શરૂ કર્યું.

રાત્રે મોબાઇલ દૂર મૂક્યો. ઊંઘનો સમય નિયમિત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. પોર્નોગ્રાફી અને સોશિયલ મીડિયા પરથી મળતી જાતીય સલાહને સત્ય માનવાનું બંધ કર્યું. હસ્તમૈથુન અંગેનો અપરાધભાવ ઓછો કરવા માટે તેણે પોતાના વિચારો પર ધ્યાન આપવાનું શરૂ કર્યું.

આયુર્વેદીય દૃષ્ટિએ પણ ડોક્ટરે તેને સમજાવ્યું કે દિનચર્યા, યોગ્ય ઊંઘ, પાચનને અનુકૂળ આહાર અને મનની શાંતિ સમગ્ર સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. પરંતુ કોઈ એક આયુર્વેદીય ઉપચારને તેની સમસ્યાનો નિશ્ચિત અથવા ચમત્કારિક ઉકેલ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો નહીં.

થોડા અઠવાડિયામાં રોહનના જીવનમાં કોઈ ફિલ્મી ચમત્કાર થયો નહીં.

પરંતુ કંઈક વધારે મહત્વનું બન્યું.

તેનો ડર ધીમે ધીમે ઓછો થવા લાગ્યો.

અરીસામાં પોતાને જોતી વખતે હવે તે તરત જ પોતાની ખામીઓ શોધતો નહોતો.

અને જ્યારે માતાએ ફરી એક દિવસ લગ્નની વાત કાઢી, ત્યારે તેણે પહેલી વાર વાત ટાળી નહીં.

તે બોલ્યો,

“મમ્મી, લગ્ન વિશે મને થોડો ડર છે. પણ હવે હું એ ડરથી ભાગવા માગતો નથી.”

માતાએ કંઈ પૂછ્યું નહીં. ફક્ત તેના ખભા પર હાથ મૂક્યો.

રોહનને એ સ્પર્શમાં જ ઘણું આશ્વાસન મળી ગયું.

એક નાની સમજ, જે મોટી ગૂંચવણ ઉકેલી શકે

હસ્તમૈથુન દરમિયાન ઝડપથી સ્ખલન થવું પોતે જ શીઘ્ર સ્ખલનનું નિદાન નથી. દાંપત્યજીવનમાં જાતીય મુશ્કેલીનું મૂલ્યાંકન વ્યક્તિના સમગ્ર અનુભવ, પરિસ્થિતિ, નિયંત્રણની લાગણી અને તેનાથી થતી તકલીફને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવે છે.

તે જ રીતે, વીર્યસ્રાવને કારણે શરીર ‘સુકાઈ જવું’ અથવા કાયમી શક્તિ ગુમાવવી જેવી માન્યતાઓ ઘણી વખત અનાવશ્યક ચિંતા વધારી શકે છે.

જો કોઈ યુવકને વારંવાર થાક, જાતીય કાર્યમાં વાસ્તવિક મુશ્કેલી, સતત ચિંતા, ઊંઘની સમસ્યા અથવા શરીર સંબંધિત અન્ય તકલીફ હોય, તો કારણ શોધવા માટે યોગ્ય આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી વધુ યોગ્ય છે.

કારણ કે ક્યારેક સારવાર શરીરમાં શરૂ કરવાની જરૂર નથી પડતી.

ક્યારેક શરૂઆત એક ખોટી માન્યતાને સમજવાથી થાય છે.

રોહનને પણ અંતે એ જ સમજાયું—

અરીસો હંમેશાં ખોટું બોલતો નથી, પરંતુ ક્યારેક આપણે તેમાં આપણો ડર જોઈ લઈએ છીએ.

વ્યવહારુ સંદેશ

• હસ્તમૈથુનને કારણે શરીરની કાયમી શક્તિ ખતમ થઈ જાય છે એવી માન્યતા યોગ્ય નથી.
• હસ્તમૈથુનનો સમય અને સાથી સાથેના શારીરિક સંબંધનો સમય સરખાવી શકાય નહીં.
• જાતીય સ્વાસ્થ્યમાં મન, ચિંતા, ઊંઘ અને સંબંધોની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ છે.
• જાતીય સમસ્યા અંગે શરમ અથવા અપરાધભાવ રાખવાને બદલે યોગ્ય માહિતી અને જરૂરી હોય ત્યારે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી વધુ ઉપયોગી છે.
• કોઈ પણ વ્યક્તિને માત્ર એક અનુભવના આધારે પોતાને “નબળો” અથવા “નપુંસક” માનવું યોગ્ય નથી.

નોંધ: આ વાર્તા સમાન પરિસ્થિતિઓ પરથી રચાયેલ કલ્પિત રજૂઆત છે અને સામાન્ય જાગૃતિ તથા શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે. વ્યક્તિગત જાતીય અથવા શારીરિક સમસ્યા માટે યોગ્ય આરોગ્ય નિષ્ણાત/સેક્સોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી જરૂરી હોઈ શકે છે.